HEALTH DEPARTMENT
(In Mizo)
Mizoram Health Department hi Department hlun leh upa berte zing
a mi niin, document felfai tak awm lo mahse hriat theih chinah
E.Christian Harr, Surgeon Captain, Lushai Hills in kum 1896
November ni 22 a Champhai Dispensary a tlawh thu hi chiang takin
a lang a. Hei hi Department upa leh hlun a nihzia tarlanna chu
a ni.
Hetih lai hian
Aizawlah chuan kum 1894 ah khan puan-in kaih hnuaiah ‘Treatment
Camp’ chu din a lo ni tawh a, a hnu kum 1896 ah khum 20 awm thei-a
upgrade a ni nghe nghe a ni.
Hemi hnu hian
Dispensary 8 (pariat) lai mai heng khuaah te hian din leh niin
khum pawh 6 (paruk) zel awm theia siam a ni a, heng Kolasib,
Sairang, Lunglei, Champhai, N.Vanlaiphai, Sialsuk, Tlabung,
Vahai leh Tuipang-ahte hian kum 1920 khan din a lo ni tawh a ni.
Kum 1947 India
Independence khan Aizawl-ah chuan khum 36 awm theihna siam a ni
tawh a, Doctor leh thawktu dangte indaih lo chung
pawhin Health Department pumpui chu Civil Surgeon pakhat (1) in
Aizawl chu base a hmangin a awp a. SDMO pakhatin Lunglei base a
hmangin a awp bawk a ni. Mizoram chu District Council-a a lo awm
tan kum 1952 khan Public Health Dispensaries 7 (pasarih) leh PHC
3(pathum) te hawn belh a lo ni leh a. Travelling Dispensaries 7
te chu rambuai avang khan tihtawp a lo ni ta bawk a ni.
Kum 1972, January ni
21, U.T kan nih atang khan Minister, Secretary leh Director te a
hrangin kan lo nei ta a ni.
Minister hmasa ber
: Pu Vaivenga (1972-1974)
Secretary hmasa ber
: Pu SR Vala, IAS
Director hmasa ber
: Dr. Thantluanga (1.12.72 - 10.1.74)
Tunah hian H&FW
Department hnuaiah hian sanction post 4217 awmin staff strength
hi 3823 a ni a, hnathawktu hi Director 1, JDHS-3, DDHS-5, CMO-9,
ADHS-2, SMO-10 bakah Medical Superintendent -1, DMS-4 leh Sr.
Specialist te, Specialist, MO leh Officers leh Staff - 3823 te
hian Mizoram mipuite hrisel nan hna an thawk mup mup reng a ni.
Kum 1950 ah thla 12
chhung Dai Training Course chu Aizawl Hospitalah hawn tan a ni
a, kum 1959 ah chuan Dai 101 lai mai train chhuah tir an ni. Kum
1957 ah ANM kum 2 course hawn tan a ni a. Hengte hi Community
Health lam a thawktute an ni. Kum 1977 ah Multipurpose Workers
Scheme hi hman tan a ni a, ANM Training School pawh chu Health
Workers School ah kum 1980 khan siam tan a ni bawk.
Tunah hian State
Hospital 1 (pakhat) leh District Hospital 7, CHC 9, PHC 57 leh
S/C 366 leh Clinic 78 lai mai a lo awm reng tawh mai a ni.
Hetiang hi Health
Indicators value chu a ni :-
Population -
888573 (2001)
1. Doctor population
ratio - 2623
2. Nurse population
ratio - 666
3. Health Workers population
ratio - 1167
Tin, khua 817 lai
mai covered a nei bawk a, heng khua 817 leh mipui nuaih 10
chuang zet maite hi hnathawktu mi 3823 lek te hian an enkawl mek
a ni.
Health Department
hnuaiah hian hna leh a siper tam tak a awm a, programme hrang
hrang 15 aia tam mah a awm a, Budget pawh hi buaithlak tham a
tling a, Health & Family Welfare hi Budget ah chuan ‘MEDICAL’
tih a ni a, Demand No-24 ah dah a ni. Major Head 2 a ni a -
1. 2210 -
Medical and Public Health, 2. 2211 -
Family Welfare te an ni.
He Department pawh
hi Govt. of Mizoram (Allocation of Business) Rules 1987 in
Department a puang daih tawh a, a tihtur bik/hna chanpual pawh
hengte hi a ni -
1.
Administration of Govt. Hospital, Dispensaries, Primary Health
Centre.
2. Prevention
of Food Adultaration.
3. Drugs
Control etc.
4.
Implementation of National Scheme in Health & Family Planning.
5.
Administration of Medical Services.
6. Indian
Lunacy/Poison Act.
7. Maternity
and Child Health Programme.
8. T.B,
Leprosy and Malaria Control Programme.
9.
Matters relating to Indian Medical Association (IMA).
10. Health Education
Scheme.
Hengte hi a tlangpui
lawrkhawm, Dan-in a tukte bakah Nutrition lam te, Indian Red
Cross Society te, ICDS lam te, Cancer te, Trauma te, Medical
lamte bakah zirna sang zawk Medical Sciences Training lamte a
la khawih tho a, a hna hi a hautak em em a ni.
Asian Development
Bank kal tlangin heng PHC-a Doctor awm lohna ahte hian Medical
Officer Rs. 50,000/- p.m. hlawh a rawih tum mek a ni a, tin,
hnathawktu dangte pawh pawisa awm anga rawih tum zel a ni.
Back
|